Nói rằng một cái tin kỳ lạ như vậy
làm anh ta phải bối rối hay xúc động thì là nói ngoa.
Mặc dù là người không có tính độc ác, nhưng vì sống
mãi trong những cái "giật gân' thành ra cũng chai
người đi rồi. Và nếu những xúc cảm của anh có bị cùn
nhụt đi thì trái lại sự thông minh của anh lại tăng
thêm.
Holmes nói lớn:
- Phi thường. Thật phi thường.
- Hình như ông không ngạc nhiên gì thì phải?
- Tại sao tôi lại phải ngạc nhiê? Tôi nhận được một
bức thư nặc danh báo cho biết là có một sự nguy hiểm
đang đe doạ một người nào đó. Rồi một giờ sau, tôi
hay tin rằng sự nguy hiểm đó đã thành sự thật và
người kia đã chết. Vậy thì tôi có chú ý, chớ không
hề ngạc nhiên.
Holmes kể lại cho viên thanh tra nghe chuyện chúng
tôi vừa giải mã bức thư. Dona ngồi xuống hai tay đỡ
lấy cằm, và hai con mắt chỉ còn như hai cái khe màu
vàng. Ông ta nói:
- Tôi định sáng nay sẽ đi xuống lâu đài. Tôi rẽ vào
đây để hỏi xem ông có cùng đi không? Nhưng bây giờ
làm việc ở Luân Đôn có lẽ có kết quả hơn.
- Tôi không nghĩ thế. - Holmes nói.
- Ông hãy xem, chỉ ngày mai hay ngày kia thôi, là
báo chí sẽ làm rùm beng lên về câu chuyện bí mật ở
lâu đài đó. Nhưng bí mật ở đâu kia chứ, vì ngay tại
Luân Đôn, đã có người báo tin trước khi án mạng xảy
ra. Vậy chúng ta hãy tóm cổ cái vị tiên tri ấy, thì
mọi việc còn lại sẽ tuồn tuột theo ra cả thôi.
- Chắc chắn là thế. Nhưng làm cách nào mà ông tóm cổ
được cái tên Por này?
Dona lật ngược lá thư mà Holmes vừa đưa cho anh ta.
- Thùng thư ở trạm bưu điện Camberwell. Điều này
cũng không giúp được gì? Theo ông thì cái tên này là
tên giả? Có phải ông nói rằng ông có gửi tiền cho
hắn ta phải không?
- Hai lần.
- Bằng cách nào?
- Gửi qua bưu điện
- Ông không bao giờ đi xem mặt người lĩnh số tiền đó.
- Không.
Viên thanh tra tỏ ra hơi ngạc nhiên và khó chịu.
- Tại sao lại không?
- Bởi vì bao giờ tôi cũng giữ đúng lời hứa, Khi hắn
viết thư cho tôi lần đầu tiên, tôi đã hứa với hắn là
sẽ không tìm cách theo dõi hắn.
- Ông có nghĩ rằng có một người nào khác đằng sau
hắn không?
- Tôi không nghĩ, mà tôi biết chắc kia.
- Cái vị gíao sư mà ông đã nói với tôi?
- Đúng đấy.
Dona mỉm cười và nháy mắt với tôi
- Ông Holmes ạ. Chính tôi đã đích thân điều tra về
ông ta: mọi cái đều cho thấy rằng đây là một con
người rất đáng kính, một nhà bác học đầy tài năng.
- Tôi thật sung sướng thấy ông nêu lên những tài
năng của ông ta.
- Thật vậy, người ta chỉ còn biết cúi đầu kính chào
ông ta mà thôi. Tôi có lần ngồi nói chuyện với ông
ta về nguyệt thực, nhật thực, mà thật quái quỷ: tôi
cũng không hiểu bằng cách nào câu chuyện lại quay
sang đến vấn đề đó. Nhưng thực tình chỉ với một cái
đèn và một quả điạ cầu, ông ta đã cắt nghĩa tất cả
cho tôi hiểu trong có một phút đồng hồ. Ông ta có
cho tôi mượn một cuốn sách, nhưng nó quá cao đối với
tôi. Ông ta có một bộ mặt nhẵn nhụi, mái tóc hoa râm,
và cách ăn nói hơi trịnh trọng đủ để làm một ông bộ
trưởng.
Holmes phát ra một tiếng cười, xoa hai bàn tay vào
nhau:
- Thật là tuyệt, có phải cuộc đàm đạo mê ly và xúc
động ấy là ở ngay trong buồng làm việc của giáo sư
phải không?
- Đúng thế.
- Một căn phòng rất đẹp
- Rất đẹp, đúng thế.
- Ông ngồi trước bàn làm việc của ông ta
- Vâng
- Mặt trời chiếu vào mắt ông, còn mắt của giáo sư
thì ở trong bóng tối.
- Lúc đó à vào buổi tối, cái đèn quay về phía tôi
- Tất nhiên là như thế. Ông có nhận thấy ở trên đầu
chỗ giáo sư có treo một bức tranh không?
- Vâng, bức tranh. Một người phụ nữ trẻ tuổi, hai
tay ôm đầu và liếc nhìn xuống người xem tranh.
- Bức tranh của hoạ sĩ Greuse đấy
Viên thanh tra chăm chú nghe, Holmes ngả người vào
lưng ghế, chụm đầu các ngón tay vào nhau , nói tiếp:
- Greuse là một hoạ sĩ người Pháp. Các nhà phê bình
hiện đại đánh giá cao hoạ sĩ này.
Hai mắt của viên thanh tra dãn ra:
- Có lẽ tốt hơn hết là chúng ta hãy...
Holmes cắt ngang ngay:
- Tất cả những điều tôi nói với ông đều có một mối
liên quan với cái bí mật của lâu đài Birlstone đấy.
Thực ra, chúng ta đang đứng ở trung tâm của lối bí
này.
Dona miễn cưỡng mỉm cười và nhìn tôi:
- Ông suy nghĩ có hơi nhanh quá. Ông nhảy mất một
hay hai bước. Thành ra tôi không theo kịp ông nữa.
Làm sao lại có thể có một mối liên hện giữa nhà họa
sĩ của thế kỉ trước với vụ án này được.
- Sự kiện một bức tranh của Greuse đem ra bán giá
bốn nghìn bảng không đủ làm chuyển bánh cả một đoàn
tàu dài những suy nghĩ trong chất xám của ông sao?
Không biết có phải là chuyển bánh không? Nhưng thấy
viên thanh tra gãi đầu ghê quá, Holmes lại tiếp tục:
- Lương giáo sư Mori là 700 bảng Anh một năm. Vậy
thì làm sao mà ông ta có thể mua được bức tranh?
Đoàn tàu của viên thanh tra bây giờ đang chạy hết
tốc lực:
- Thật hấp dẫn. Tôi rất thích nghe ông nói chuyện.
Holmes mỉm cười. Anh ta rất khoái những sự tán
thưởng ngây thơ như vậy.
- Thế ở lâu đài đã xảy ra chuyện gì? Holmes hỏi.
- Chúng ta có thì giờ ông ạ. Có một xe ngựa đợi tôi
ở dưới đường kia. Về chuyện bức tranh.... Ông Holmes
ạ, có lần ông đã khẳng định với tôi là ông chưa hề
gặp mặt giáo sư bao giờ.
- Đúng. Tôi chưa hề gặp mặt ông ta.
- Thế thì làm sao ông biết được căn buồng của ông ta.
- Tôi đã đến nhà ông ta ba lần: Hai lần tôi đã kiếm
cớ ngồi chờ ông ta, và tôi đã đi khỏi trước khi ông
ta về; Còn một lần... chính lần đó tôi đã tự cho
phép tôi đọc qua những giấy tờ của ông ta và kết
luận thật là bất ngờ.
- Ông có tìm thấy một cái gì phạm pháp không?
- Tuyệt đối không có. Chính điều đó làm tôi bối rối.
Nhưng mà ông đã thấy tầm quan trọng của chi tiết bức
tranh rồi chứ, chi tiết ấy nói lên rằng ông giáo sư
rất giàu. Nhưng ông ta làm gì mà lại giàu thế? Ông
ta không lấy vợ. Em ông ta là một người xếp ga quèn
ở miền Tây.
- Vậy thì sao?
- Suy luận ra cũng đơn giản thôi.
- ông cho rằng ông giáo sư có những nguồn thu nhập
lớn, và những nguồn này là bất hợp pháp phải không?
- Đúng là như thế. Cái ý nghĩ này, tất nhiên không
phải là chỉ có dựa trên bức hoạ của Greuse thôi, Tôi
có cả tá những sợi tơ mong manh dẫn tôi đến trung
tâm của màng nhện, là nơi con vật đó đứng im rình
mồi. Sở dĩ tôi nêu lên chuyện bức hoạ, cũng chỉ vì
nó nằm trong giới hạn tầm mắt của ông mà thôi.
- Những điều ông vừa nói là hết sức đáng chú ý.
Nhưng nếu có thể, chúng ta thử đào sâu thêm một tý
xem sao. Có phải ông ta đã làm giàu bằng mánh mung,
lừa đảo làm bạc giả....
- Ông đã có bao giờ đọc một cái gì nói về Jona chưa?
- Có phải là tên của một nhân vật tiểu thuyết không
không? Trong đó các ngài thám tử đều làm được những
việc rất kỳ diệu.
- Jona không phải là thám tử cũng không là một nhân
vật tiểu thuyết. Đó là một tên tội phạm bậc thầy đã
sống vào khoảng năm 1750. Ông Dona, ông nên đọc lại
tất cả những tài liệu ghi chép lại các vụ án. Tất cả
mọi việc đều chỉ lặp lại mà thôi, kể cả lão giáo sư
Mori nữa. Jona là sức mạnh của những tên tội phạm
của Luân Đôn. Hắn đã bán bộ óc cho bọn này lấy 15%
hoa hồng trong mỗi vụ. Tất cả những chuyện đã làm
trước đây, sẽ còn được làm lại nữa. Tôi sẽ kể cho
ông nghe một vài việc về Mori mà có lẽ sẽ làm ông
vui thích.
- Tôi xin dỏng cả hai tai lên.
- Tôi đã tìm hiểu được ai là khâu đầu tiên của sợi
xích. Một sợi dây xích mà đầu này là một tên tôi
phạm thượng thặng, còn đầu kia là cả trăm tên ăn cắp,
móc túi, những tên đi tống tiền, những tên bợm cờ
bạc. ở giữa hai đầu sợi xích đó, là tất cả các loại
tội ác. Tham mưu trưởng của bọn chúng là tên đại tá
Mô-ran. Theo ông thì lão giáo sư trả lương cho hắn
ta bao nhiêu tiền?
- Tôi muốn biết điều đó lắm.
- Sáu nghìn bảng Anh một năm. Tôi cũng Tôi cũng tình
cờ mà biết được chi tiết này thôi. Ngài đại tá
Mo-ran lương còn cao hơn cả thủ trưởng, những cái
cái séc bình thường để trả tiền sinh hoạt trong nhà
thôi. Nó được trả vào tài khoản của sáu ngân hàng
khác nhau. Chi tiết này có làm cho ông phải suy nghĩ
không?
- Tất nhiên cũng đáng chú ý thật. Nhưng từ đó ông
suy luận ra những gì?
- Những gì à, là hắn không muốn ai bép xép gì về của
cải của hắn, hắn có khoảng 20 tài khoản ở ngân hàng,
và phần lớn tài sản của hắn thì ký gửi ở Pháp hoặc
Đức.
Dona ngồi lặng đi, chìm đắm trong một suy nghĩ sâu
lắng, nhưng rồi cái óc thực tế xứ Ecosse lại kéo anh
ta đứng lên.
- Hiện giờ, thì lão ta có thể cứ tiếp tục . Ông đã
kéo chúng tôi đi quá xa với những câu chuyện cổ tích
của ông rồi. Tôi chỉ còn ghi nhận được cái điều cốt
yếu là có một sự liên hệ nào đó giữa giáo sư với tội
ác. Vậy xin hỏi ông, liệu chúng ta có thể đi xa hơn
thế không?
- Ông đã nói với chúng tôi rằng vụ án mạng này hiện
giờ chưa giải thích được. Nếu chúng ta giả thiết,
rằng nguồn gốc của nó là như chúng ta đã nói, thì có
thể phải xét đến hai động cơ khác nhau. Trước hết,
Mori cai quản cái thế giới của lão bằng một cây roi
sắt. Bộ luật hình của hắn chỉ gồm có một hình phạt:
Xử tử. Như vậy có thể Du-gia đã phản bội sếp của hắn.
Hình phạt đã được thi hành, và cái chết này sẽ thổi
một luồng gió sợ hãi vào những tên còn sống trong
băng của lão.
- Đó là một gợi ý, thưa ông Holmes
- Giả thiết thứ hai, là vụ án mạng đã được Mori dựng
lên như một vụ thông thường mà thôi. ở đó có mất gì
không, ông Dona?
- Tôi không nghe nói có mất gì cả.
- Nếu có mất đồ thì điều này chống lại giả thiết thứ
nhất và sẽ phù hợp hơn với giả thiết thứ hai. Mori
có thể đã bị đẩy đến chỗ phải gây ra vụ án mạng này
để chia phần, hoặc là hắn đã được bọn nào đó thuê
tiền để tổ chức vụ án. Cả hai khả năng này đều có
thể cả. Nhưng dù sao, thì cũng phải đến đó mới tìm
được lời giải.
Dona bật đứng dậy, reo lên:
- Vậy thì phải đi tới lâu đài Birlstone thôi.
Holmes vừa thay áo vừa nói:
- Trong khi đi đường, xin ông Dona kể lại cho chúng
tôi nghe tất cả.
Chữ "tấtcả" này thật ra là quá ít ỏi. Nhưng cũng đủ
để cho Holmes phải chăm chú nghe. Những chi tiết lặt
vặt đã làm cho anh cứ xoa mãi hai tay vào nhau, mặt
hồng hào hẳn lên. Chúng tôi vừa mới sống mấy tuần lễ
quá tẻ nhạt, và hôm nay mới lại đứng trước một bí
mật xứng đáng với những tài năng của Holmes. Viên
thanh tra cũng nói rõ rằng đây chỉ là những chi tiết
anh ta lấy từ một bản báo cáo vội vã mới gửi theo
chuyến tàu sớm nhất. Người trinh sát của cơ quan
Công an địa phương đó là bạn của ông ta. Vì vậy ông
ta được tin rất sớm, khác hẳn với mọi lần. Dona đọc
to cho chúng tôi nghe bức thư của Maso
"Dona thân mến, những tài liệu chính thức cần cho
các bộ phận công tác của ông đã được gửi trong một
bao bì riêng. Thư này là gửi riêng cho một mình ông.
Hãy điện ngay cho tôi biết ông đi chuyến tàu nào
xuống đây để tôi ra đón. Đây là một bài toán sẽ làm
cho ông phải đau đầu. Xin ông hãy xuống ngay. Nếu
ông có thể mời được cả ông Holmes thì hay quá. Thực
tình, tôi thấy phức tạp quá".
Holmes nhận xét:
- Gớm, ông bạn của ông có vẻ sắc mắc nhỉ?
- Vâng đúng thế, thưa ông. Maso xưa nay vẫn là con
người tích cực lắm.
- Được. Thế ông có tin gì khác nữa không, ông Dona.
- Không, khi nào đến nơi, Maso sẽ cho biết.
- Thế thì tại sao ông lại biết Du-gia bị ám sát.
- Trong bản báo cáo chính thức có nêu tên Du-gia và
ghi rõ là đã bị giết bởi một viên đạn súng săn bắn
vào giữa đầu. Cũng có ghi cả giờ báo động là trước
lúc nửa đêm hôm qua một chút. Báo cáo nói thêm là
đây chắc chắn là một vụ án mạng rồi., nhưng chưa bắt
giữ ai, và vụ án này có một vài khía cạnh kỳ lạ làm
cho người ta phải bối rối.
- Vâng, ông Dona, nếu ông cho phép thì chúng ta tạm
ngưng ở đây. Hiện giờ thì tôi mới chỉ thấy có hai
điều là: có một bộ óc lớn ở Luân Đôn và một cái xác
chết ở Sussex . Vấn đề là phải tìm được sợi dây xích
nối hai cái này lại với nhau.(Hết Chương 2 ...
Xin xem tiếp
Chương 3) |
