Tôi và Hà Lan càng ngày càng
chơi thân với nhau . Những năm lớp bốn, lớp năm, hai đứa tôi
không chỉ cặp kè với nhau trong lớp mà khi về nhà, tôi và Hà
Lan cũng không rời nhau nửa bước.
Lúc này, tôi đà lớn, được quyền đi xuống chợ một mình hoặc đi
lông bông đâu đó trong làng mà không cần phải có người lớn đi
kèm. Và, như không thể khác, tôi thường xuyên xuống chơi nhà
Hà Lan.
Nhà Hà Lan ở cuối chợ Đo Đo, trên con đường dẫn đến giếng Cây
Duối . Nhà nó tuềnh toàng, vách tre mái lá, thua xa căn nhà
gạch của tôi . Nhưng nhà nó mát mẻ hơn nhà tôi nhiều . Phía
sau nhà, lũy tre xanh suốt ngày kẽo kẹt và trên ngọn tre cao
lủng lẳng những tổ chim chào mào, gió thổi rì rào qua kẽ lá và
không ngừng phát ra những âm điệu du dương và êm ái tuyệt vời
. Đằng sau lũy tre là cánh đồng rập rờn sóng lúa, lúc xanh
ngát mạ non lúc trĩu chín bông vàng, mùa cày xới nồng nàn mùi
phân bò và mùi đất ải .
Trước nhà Hà Lan, có một giàn thiên lý lấm tấm hoa vàng. Đã
không biết bao nhiêu lần, tôi và Hà Lan ngồi dưới bóng mát của
giàn thiên lý thơ mộng này chơi những trò chơi tuổi nhỏ. Với
bọn con trai, tôi chơi đánh đáo, đánh bi, đá bóng và những trò
rượt bắt. Còn với Hà Lan, tôi phải chơi đánh chuyền, ô quan,
nhảy lò cò và những trò con gái khác. Nếu không thế thì Hà Lan
sẽ nghỉ chơi tôi ra . Nó đã dọa tôi một lần rồi, khi tôi tỏ vẻ
thờ ơ và nhầm lẫn lung tung khi rải sỏi trong trò chơi ô quan
buồn chết được.
Ba Hà Lan có đôi mắt tuyệt đẹp, đó là đôi mắt mà Hà Lan thừa
hưởng. Ông chẳng quan tâm gì đến sự có mặt của tôi trong nhà.
Đôi mắt của ông thường xuyên hướng lên bầu trời, dõi theo
những tia nắng và những đám mây . Ông nghĩ ngợi về thời tiết
và mùa màng. Ông chẳng nghĩ đến tôi .
Mẹ Hà Lan lại khác. Bà rất mến tôi và bày tỏ sự quí mến đó
bằng cách kẹp rổ vaò nách và bắt ghế đứng lên hái hoa thiên lý
xuống nấu canh mời tôi ăn. Dĩ nhiên tôi không từ chối . Trong
bữa ăn, tôi vừa húp canh xì xụp vừa lơ đãng nghe mẹ Hà Lan kể
chuyện ông nội tôi đã cứu sống bà trong một cơn bệnh thập tử
nhất sinh như thế nào . Ông nội tôi hốt thuốc bắc, đã qua đời
lúc tôi mới ba tuổi, nhưng mẹ Hà Lan kể về ông nội tôi với
giọng điệu như nói về một người còn sống, giọng nói cảm động
của mẹ Hà Lan xen lẫn với những tiếng lích chích của bầy chim
sâu đang cãi nhau sau hè. Và tôi mường tượng nghĩ đến ông tôi,
một hình ảnh đã xa xăm lắm.
Nhưng không phải chỉ có tôi đến chơi nhà Hà Lan. Nó cũng hay
lên chơi với tôi và chị Quyên. Thời gian này, chị Nhường và cô
Thịnh không có nhà. Trường làng tôi chỉ mở tới lớp năm, lên
lớp sáu chị Nhường và cô Thịnh phải ra trường huyện.
Bác tôi cho chị Quyên đi học trễ. Chị học sau tôi và Hà Lan
hai lớp, nhưng điều đó không ngăn cản ba đứa tôi chơi với nhau
rất tâm đầu ý hợp.
Thỉnh thoảng, vào những ngày cuối tuần, chị Nhường và cô Thịnh
xách gói về thăm làng. Nhưng điều đó chẳng khiến tôi xúc động
chút nào . Chị Nhường và cô Thịnh đã lên lớp tám, tự coi mình
là người lớn, đã từ lâu chẳng thèm chơi với bọn nhãi nhép
chúng tôi .Trong hai
người bạn gái còn lại lúc bấy giờ, tôi thích Hà Lan hơn chị
Quyên nhiều .
Chị Quyên là đứa gan góc của làng tôi . Như đất đai dưới chân
núi Phượng, chị thừa sức mạnh và nghị lực. Ở trường cũng như ở
nhà, chị thường xuyên đánh nhau với bọn con trai, và chị luôn
luôn thắng mặc dù đôi khi sự thắng lợi được đánh dấu bằng
những vết bầm trên người chị.
Thỉnh thoảng vẫn có những xung đột không trách khỏi giữa tôi
với chị Quyên, và dĩ nhiên phần thua luôn luôn thuộc về tôi .
Kết thúc một trận chiến, hình ảnh cuối cùng bao giờ cũng là
tôi nằm bẹp dưới đất, chị Quyên đè lên người, tay chẹn ngang
cổ tôi, miệng đắc chí hỏi:
- Ngạn chịu thua chưa ?
Những lúc đó, tôi không có cách nào khác là gật đầu .
Vì vậy bên cạnh chị Quyên, tôi không có dịp chứng tỏ được phần
đàn ông của mình. Chị con trai hơn tôi nhiều . Chị luôn luôn
là chị, tôi luôn luôn là em. Với những nắm đấm rắn rỏi của chị,
điều đó khó thay đổi được.
Quan hệ giữa tôi với Hà Lan hoàn toàn khác. Mặc dù đôi lúc hơi
bướng bỉnh, Hà Lan bao giờ cũng là một người bạn gái dịu dàng,
thậm chí có lúc yếu đuối . Nó cần sự che chở của tôi và tôi
rất kiêu hãnh về điều đó. Rất nhiều năm về sau này, tôi hiểu
rằng hồi đó Hà Lan đã đánh thức và làm thỏa mãn trong tôi cái
khả năng bảo vệ phái yếu của một người đan` ông mười tuổi,
điều tôi không tìm thấy cả trong sự cách biệt tuổi tác của chị
Nhường và cô Thịnh lẫn trong sức mạnh tự nhiên của chị Quyên.
Mẹ tôi lại sinh em gái quá trễ, chẳng được tích sự gì, chỉ tổ
làm tôi bực mình vì phải suốt ngày dỗ cho nó thôi khóc nhè,
một công việc chán ngấy .
Nhà Hà Lan ở gần chợ, vì vậy mỗi lần xuống chơi nhà nó, hai
đứa tôi thường rủ nhau đi lang thang trong chợ. Chúng tôi dạo
bước tha thẩn qua các gian hàng, sung sướng ngắm nghía tất cả
mọi thứ, sung sướng chỉ trỏ vào các hộp chì màu, những viên bi
và những vòng xuyến, sung sướng khoe với nhau những mơ ước của
mình, những mơ ước nhỏ nhoi, chân chất và buồn cười .
Trước khi ra về, bao giờ tôi và Hà Lan cũng đứng chôn chân
hằng buổi trước mẹt hàng nơi góc chợ trên đó bày la liệt những
con vật nặn bằng bột, nhuộm đủ màu sặc sỡ. Cũng như các sạp
tạp hóa lung linh và bí ẩn, những con vật lộng lẫy này đã
khiến tôi mê mẩn suốt quãng đời thơ ấu . Mãi đến bây giờ, tôi
vẫn còn yêu thích chúng và mỗi khi tình cờ bắt gặp món đồ chơi
tuyệt vời này bày bán đâu đó ở một góc đường, tôi thường mua
hàng chục con đem về bày trên bàn và ngắm nghía chúng bằng tất
cả lòng say mê và hồi hộp, nỗi nhớ tiếc và buồn rầu, biết rằng
mình đã ở quá xa sân ga tuổi nhỏ.
Hồi đó, chúng tôi không có tiền mua . Tôi và Hà Lan chỉ đứng
để ngắm cho thỏa thích và nhìn những đứa có tiền mua bằng ánh
mắt ao ước và ghen tị. Mỗi khi có một thằng nhóc hoặc một con
nhóc nào tiến lại, hiên ngang đặt tờ giấy bạc xuống mẹt để lấy
đi một con mèo tam thể hay một con gà trống có chiếc mào đỏ
với bộ cánh lòe loẹt, tôi cảm thấy đau khổ như bị ai cướp mất
một cái gì.
Thỉnh thoảng, chúng tôi cũng mua được ước mơ của mình. Đó là
những khi hiếm hoi được mẹ cho tiền, tôi chạy vù xuống nhà Hà
Lan, tay nắm chặt tờ giấy bạc, lòng cứ nơm nớp sợ đánh rơi dọc
đường. Tôi hớn hở kéo Hà Lan ra chợ và sau khi chọn lựa và
trang cãi hàng buổi, chúng tôi bê về nhà những con vật đẹp đẽ
và lòng đầy hân hoan, chúng tôi đặt chúng dưới giàn hoa thiên
lý. Trên mặt đất lốm đốm nắng ấy, tôi và Hà Lan đã nằm bò ra
bên nhau, thận trọng chiêm ngưỡng và đùa nghịch với những con
thú nom kỳ dị và huyền hoặc như thể vừa bước ra từ những câu
chuyện kể của bà tôi .
Không chỉ ở nhà, ở trường tôi
cũng luôn tìm cách làm vui lòng Hà Lan. Không hiểu sao, ngay
từ nhỏ, tôi rất sợ những giọt nước mắt. Tôi sợ nhìn thấy Hà
Lan khóc. Đứng trước nỗi buồn của một người con gái, tôi luôn
luôn xốn xang và cảm thấy mình có lỗi trong chuyện đó, mặc dù
nhiều khi nguyên do của nỗi buồn chẳng dính dáng gì đến tôi .
Bao giờ tôi cũng muốn nhìn thấy Hà Lan cười . Tôi muốn nó vui
vẻ suốt ngày . Có lẽ vì sự mong mỏi thầm kín đó, tôi không bao
giờ từ chối Hà Lan một cái gì.
Trường tôi có một cái trống to thật to, treo ngoài hiên, giữa
lớp bốn và lớp năm. Tiếng trống kêu lớn, vang rất xa, mỗi lần
gióng lên, cả làng đều nghe thấy . Nhờ vậy, dù đang mải chơi,
hễ nghe tiếng trống đi học đổ hồi, mọi đứa trẻ trong làng đều
vội vã ôm cặp đến trường.
Tất cả học trò trường tôi đều mê đánh trống. Được cầm lên cây
dùi nặng chịch thẳng tay giáng vào mặt trống da bò để nghe âm
thanh dội lên, lan ra xa và ngân nga không dứt đằng sau các
lũy tre là niềm mơ ước cháy bỏng của mỗi đứa chúng tôi .
Nhưng chỉ có học trò lớp năm mới được thầy hiệu trưởng giao
nhiệm vụ đánh trống, các lớp khác không được rớ vào . Vì vậy,
hồi còn ở các lớp dưới, cứ sắp đến giờ ra chơi, tôi và Hà Lan
thường rủ nhau xin phép thầy cô đi ra ngoài . Chúng tôi lần mò
đến chỗ lớp năm, đứng quanh quẩn trước cửa, chờ cho anh học
trò được phân công đánh trống bước ra, hai đứa tôi liền lẽo
đẽo theo sau và năn nỉ đến khô nước miếng để xin được đánh ké.
Thường thường chúng tôi bị từ chối thẳng thừng. Nhưng cũng có
khi lời khẩn khoản mếu máo của chúng tôi được chấp nhận. Trong
những giây phút hạnh phúc hiếm hoi đó, chúng tôi vô cùng mừng
rỡ và nỗi xúc động khiến chân tôi như quíu lại .
Đánh dứt một tiếng trống, anh học trò lớp năm cực kỳ rộng
lượng kia chìa cái dùi trước mặt tôi:
- Nè, đánh đi !
Không đợi nhắc đến lần thứ hai, tôi vội vã chộp lấy cái dùi
nặng ì, cố hết sức đánh mạnh vào mặt trống và sướng rêm người
khi nghe tiếng trống vang như sấm dưới tay mình. Tôi còn đang
nghệt mặt thưởng thức cái âm thanh dùng dằng chưa chịu dứt kia
thì anh học trò lớp năm đã giục:
- Đánh một cái nữa! Nhanh lên!
Lúc đó, tôi mới sực tỉnh, và vội vàng đưa dùi cho Hà Lan:
- Mày đánh đi! Đánh mạnh vào!
Hà Lan hí hửng cầm lấy cây dùi và mím môi đánh thật mạnh.
Nhưng nó con gái sức yếu, tiếng trống nghe xụi lơ . Anh học
trò lớp năm liền giằng lấy cái dùi, bĩu môi trách:
- Đánh vậy mà cũng đòi đánh! Đưa đây tao đánh lại!
Anh bực bội nện một phát thật lực lên mặt trống rồi cầm dùi bỏ
đi một mạch.
Tôi liếc Hà Lan, thấy mặt nó buồn thiu, liền nói:
- Mày đừng lo! Mai mốt mày đánh, tao cầm tay cho mày đánh. Như
vậy sẽ mạnh hơn.
Nghe tôi nói như vậy, Hà Lan hết buồn ngay . Nó nhìn tôi bằng
đôi mắt long lanh và cười tươi thật tươi .
Cho đến khi lên lớp năm thì tôi chẳng phải xin xỏ ai . Cứ sắp
đến giờ ra chơi là tôi tót ra khỏi lớp, giành lấy cây dùi
trước những đứa khác. Trống ra chơi ba tiếng, bao giờ tôi cũng
đánh hai tiếng đầu, Hà Lan đánh tiếng chót. Khi Hà Lan đánh,
tôi phải cầm tay nó tiếp sức.
Chúng tôi còn được đánh cả hồi trống tan trường. Trống tan
trường đánh sướng tay hơn trống ra chơi, vì được đánh một hồi
dài . Trống tan trường, đứa khác đánh thì không sao, tiếng
trống vang lên suôn sẻ và đều đặn, nhưng đến khi tôi đánh, lần
nào tiếng trống cũng bị ngắt quãng. Đó là khi tôi trao dùi cho
Hà Lan đánh nốt phần còn lại .
Hà Lan thích đánh trống, tôi
trở thành tên cướp nhanh nhẹn và hung hãn nhất trong lớp. Ít
khi nào chiếc dùi trống lọt vào tay đứa khác. Điều đó chỉ xảy
ra khi tôi bị ba, bốn đứa hùa vào bao vây và sau khi liều mình
chống trả kịch liệt, tôi thất thế bị chúng hè nhau vật xuống
đất và tước lấy chiếc dùi trên tay . Những lúc đó, tôi đau vì
chảy máu mũi thì ít mà đau vì không đem lại được niềm vui đánh
trống cho Hà Lan thì nhiều, và tôi khẽ liếc Hà Lan bằng ánh
mắt áy náy xen lẫn buồn rầu .
Hà Lan không quan tâm đến nỗi day dứt của tôị Nó bắt tôi ngồi
ngửa mặt lên trời, không được cựa quậy và giữ tư thế đó lâu
thật lâu . Còn nó thì chạy đi hái một thứ lá gì đó, vò nát
trong tay rồi nhét vào mũi tôi . Nó bảo:
- Lá này hay lắm! Ngạn ngồi yên một lát, mũi Ngạn hết chảy máu
liền!
- Lá gì vậy ? - Tôi hỏi .
- Hà Lan không biết.
Tôi há hốc miệng:
- Không biết sao mày nhét vô mũi tao ? Lỡ lá dại thì sao ?
Hà Lan mỉm cười, trấn an tôi:
- Không phải lá dại đâu . Mỗi lần Hà Lan bị chảy máu cam, mẹ
Hà Lan thường hái lá này nhét vô mũi Hà Lan. Nhét vô một hồi,
máu ngưng chảy liền.
Nghe Hà Lan nói vậy, tôi yên tâm ngồi ngửa cổ lên trời, và
trong khi chờ cho mũi hết chảy máu, tôi lặng lẽ ngắm những
cánh diều sặc sỡ đang bay lượn trên cao và ngạc nhiên thấy
chúng đôi khi thực hiện những cú lộn nhào ngoạn mục, tưởng sắp
rơi xuống đất, để rồi bất thần vươn mình lên một cách kiêu
hãnh, có vẻ như muốn thi tài với những cụm mây hồng đang lững
lờ trôi về phương Nam và càng lúc càng bị hoàng hôn nhuộm tím.
Nhưng những cảnh tượng đẹp đẽ đó không làm tôi nguôi ngoai nỗi
ấm ức trong lòng. Tôi nói với Hà Lan:
- Ngày mai, tao sẽ giành được cái dùi trống cho mày coi!
- Thôi, Ngạn đừng giành nhau nữa! - Hà Lan can tôi .
- Tao sẽ giành! - Tôi nói, giọng cương quyết.
Hà Lan nhìn tôi bằng ánh mắt lo âu:
- Ngạn sẽ đánh nhau đến chảy máu mũi mất!
Tôi vẫn bướng bỉnh:
- Đánh thì đánh chứ sợ gì! Chảy máu mũi thì mày lại hái lá
nhét vô mũi tao!
Và ngày hôm sau tôi lại đánh nhau thật. Tôi lại chảy máu mũi
và Hà Lan lại "chữa trị" cho tôi . Nhưng lần này tôi chẳng
thấy đau . Tôi đã giành được dùi trống. Cho Hà Lan. |